پایان نامه دولت الکترونیک وارتقاء پاسخگویی در ادارات. تعاریف دولت الکترونیک

دانلود پایان نامه

تعاریف دولت الکترونیک

در مراجع، تعاریف بسیاری از دولت الکترونیک اراده شده است که هریک از آنها برخی از جنبه ها و وجوه آن را آشکار می سازد. برخی از مهمترین تعاریف دولت الکترونیک عبارتند از:

  • دولت الکترونیک به معنای کاربرد تکنولوژی بویژه فناوری مبتنی بر وب در جهت ارتقاء دسترسی به اطلاعات و خدمات عمومی می باشد(Brown&Brudney,2001,p.2).
  • استفاده و کاربرد آسان از فناوری اطلاعات در جهت ارائه خدمات دولتی به صورت مستقیم به مشتریان در طول هفته و در طول 24 ساعت شبانه روز می باشد. مشتری می تواند یک شهروند، واحدی تجاری یا حتی دیگر دولت ها باشد(Duffy,2000,p.4).
  • دولت الکترونیک ارتباط بین دولت ها مشتریانشان( بخش تجاری، دولتها دیگر و شهروندان) و تهیه کنندگان خود( بخش تجاری، دولت های دیگر و شهروندان) از طریق استفاده از ابزارهای الکترونیکی می باشد(Means& Schnider,2000,p.3).
  • استفاده دولت( حکومت) از فناوری به خصوص فناوری ارتباطات و اطلاعات به منظور ارتقاء دسترسی و ارائه خدمات و اطلاعات دولتی به مردم، شرکاء تجاری، کارمندان و دیگر دستگاه ها و دولت ها یا بهینه سازی مستمر ارائه خدمات، مشارکت و حکمرانی از طریق دگرگونی و تحول ارتباطات داخلی و خارجی توسط فناوری، اینترنت و رسانه های جدید تعبیر می شود (Ghayur,2007,p.1).
  • دولت الکترونیک یک سیستم پیچیده اجتماعی- فنی می باشد که نیازمند سطح بالایی از بلوغ مهارتها و چارچوبهای خط مشی و قانونی و همچنین نیازمند تأکید ویژه بر شرایط فرهنگی- اجتماعی دارد(Lan&et al, 2008,p.88).

اگرچه یک تعریف کامل از دولت الکترونیک وجود ندارد، اما بعضی از ویژگی های آن به این موضوع اشاره می کنند که دولت الکترونیک به طور بالقوه ای سعی در قطع مرزهای جغرافیایی، سازمانی و رشته ای دارد(Holden & et al, 2003,p.5). دولت الکترونیک در واقع تنها به معنای استفاده و کاربرد از فناوری ارتباطات و اطلاعات نمی باشد، بلکه روشی برای مهندسی مجدد فرآیندها و بهبود ارائه خدمات در سطوح مختلف می باشد(Gunter,2006,p.362;Anderson&Henriksen,2006,p.238).

به عنوان تعریف در نظر گرفته شده برای برآوردن منظور این پژوهش، دولت الکترونیک به طور ساده و جامع به معنای«تحویل الکترونیکی و متنوع اطلاعات و خدمات دولتی، در طول 24 ساعت شبانه روز و 7 روز هفته، از طریق شبکه های کامپیوتری همچون، اینترانت، اکسترانت و اینترنت و توسط دولت به شهروندان، شرکت های خصوصی و نیمه خصوصی، کارکنان دولت و سایر سازمانهای دولتی» بکار رفته است(Norris& et al, 2001,p.3).

 

2-1-4 مولفه های دولت الکترونیک

دولت الکترونیک، با اقشار گوناگون جامعه سر وکار دارد و از طریق شبکه های کامپیوتری به ارایه اطلاعات و خدمات به شهروندان، شرکت ها و سازمانهای بخش خصوصی، کارکنان دولت، سازمانهای دولتی ودر نهایت کسانی که قصد مهاجرت از سایر کشورها را دارند، می پردازند(Layne& lee, 2001,p.235).

لام(2005) مولفه های دولت الکترونیک را به تفکیک کلی زیر تقسیم بندی می کند:

  • ارتباط بین دستگاه های دولتی با یکدیگر(GA2GA)
  • ارتباط بین دولت مرکزی با دستگاه های دولتی(CG2GA)
  • ارتباط بین دستگاه های دولتی با کاربران خدمات و ذی نفعان که شامل بخش تجاری، شهروندان، کارکنان، مهاجرین و حتی نهادها و سازمانهای غیر دولتی می شود را شامل می شود(GA2GU)(Lam,2005,p.522).

لذا با بهره گیری از نظرات محققین گوناگون جدول شماره 2-1-1 ارائه می گردد.

جدول شماره 2-1-1: مفهوم کارکردی مولفه های دولت الکترونیک

مولفه مفهوم کارکردی
دولت- شهروندان همه امور و تبادلات خدماتی و اطلاعاتی میان دولت و شهروندان
دولت- بخش تجاری تمام امور و تبادلات خدماتی و اطلاعاتی میان دولت و مشاغل
دولت- کارکنان همه امور و مبادلات اطلاعاتی و خدماتی میان دولت و ساختارهای بزرگ
دولت- دولت کلیه امور و تبادلات اطلاعاتی و خدماتی میان دولت و سایر سازمانهای دولتی
دولت- جامعه مدنی تمام امور و تبادلات اطلاعاتی و خدماتی میان دولت و جوامع مدنی و سازمانها و نهادهای غیر دولتی(NGOs)
دولت- مهاجرین امور مربوط به مبادله اطلاعات میان دولت و مهاجرین

همچنین در شکل شماره 2-1-1 نحوه تعاملات مولفه های دولت الکترونیک براساس نظریات محققین (Okot-Umao,Caffery,2000,p.4;Layne&Lee,2001,p.235;Yildiz,2007,p.652;Reddick,2003,p.54) و براساس جدول فوق ارائه می گردد.

از سویی دیگر از لحاظ سطوح سازمانی، فردی، خارجی و داخلی مولفه های فوق مطابق شکل شماره 2-1-2 طبقه بندی می شوند.

شکل 2-1-2: طبقه بندی مولفه های دولت الکترونیک براساس سطوح مختلف

 

G2B G2C خارجی
G2G G2E داخلی
سازمانی فردی  

منبع: (Siau,Long,2005,p.444).

نکته ای که از اهمیت بالایی برخوردار می باشد این است که جهت موفقیت و اجرایی شدن فرآیندهای موجود در بین مولفه های دولت الکترونیک، سه عامل اساسی امنیت، آموزش و فرهنگ نقش بسزایی را ایفا می کند(joia,2004,p.161). استفاده کنندگان دولت الکترونیک به واسطه پایگاه های داده ها و اینترنت این امکان را می یابند تا در فعالیت های اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، هنری و اقتصادی جامعه مشارکت نمایند. در واقع یکی از مهمترین اهداف این نوع دولت نیز تحقق بخشیدن به این مزیت است که «مردم سالاری الکترونیک» نیز نامیده می شود(فیضی و مقدسی، 1384، 56). در واقع مردم سالاری الکترونیک اشاره به فرآیندها و ساختارهایی دارد که تمام شکلهای ارتباطات الکترونیکی بین دولت و مردم را تحت پوشش قرار می دهد. به طور دقیقتر مردم سالاری الکترونیک به فرآیندها و ساختارهایی اشاره دارد که تمام شکلهای ارتباطات الکترونیکی را بین گزینه گران و منتخبین را تحت پوشش قرار می دهد.

به عنوان جنبه ای از حکمرانی الکترونیک، مردم سالاری الکترونیک در صدد مشارکت فعالانه مردم در مسائل مربوط به سرنوشت شان می باشد و شرائطی را فراهم می آورد تا از طریق آموزش فناوری های جدید ارتباطات و اطلاعات به مردم روی سطح آگاهی و دانش آنها را بالا برده و ثانیاً آنها را دخیل در سرنوشت خود کنند(Okot-Umao,2001,p.6). جدول شماره 2-1-2 نحوه بکارگیری اینترنت در ایجاد تعامل میان مولفه های دولت الکترونیک را نشان می دهد.

 

جدول شماره 2-1-2: نحوه ارتباط مولفه های دولت الکترونیک با یکدیگر

  دولت بخش تجاری شهروندان کارکنان
دولت هماهنگی مناقصات قوانین مقررات
بخش تجاری سیستم تداراکات تجارت الکترونیک  تجارت الکترونیک تبادل اطلاعات
شهروندان اظهارنامه مقایسه بازار حراجی غیرمجاز
کارکنان استعلام وضعیت پرسنلی درخواست مرخصی غیرمجاز تبادل اطلاعات

منبع: (Layne& Lee, 2001,p.240)

دانلود پایان نامه