رابطه فرسودگی شغلی و ویژگی­های شخصیتی

دانلود پایان نامه

رابطه فرسودگی شغلی و ویژگی­های شخصیتی

در حالی که برخی محققان به دنبال بررسی رابطه نشانگان فرسودگی شغلی و فشار روانی هستند، برخی دیگر در پی یافتن ویژگی­های شخصیتی با علائم مشخص این نشانگان هستند. مطالعات نشان می­دهد افرادی که از لحاظ عاطفی دچار فرسودگی شغلی می­شوند، اغلب کمال­گرا و به طور افراطی درگیر و شغلشان هستند و از طرفی اهداف غیر واقعی را برای خود مجسم می­کنند. پژوهشگران اشاره دارند که بین الگوی رفتاری نوع A و علائم فرسودگی شغلی ارتباط معناداری وجود دارد. لازم به توضیح است که افراد دارای ویژگی­های رفتاری نوع A در بسیاری از مواقع به این ترتیب عمل می­کنند:

– وقتی محدودیت زمانی وجود نداشته باشد بیشتر تلاش می­کنند.

– امتیازات تحصیلی بیشتری به دست می­آورند.

– اهداف تحصیلی بالاتری انتخاب می­کنند.

– تا سر حد توان کار می­کنند.

– کمتر احساس خستگی می­کنند.

– تلکیف­مدار هستند.

– به فوریت­های زمانی حساسیت دارند.

– رقابت­جو و اهل پیشرفت هستند.

– تلاش می­کنند به طور همزمان چند کار انجام دهند و همیشه در انجام کارهای مختلف شتاب­زده عمل می­کنند.

– رفتارهای خشونت­آمیز و پرخاشجویانه دارند.

– دائما در حال حرکت و تحرک هستند.

به هر حال پرداختن افراطی و شدید به فعالیت­های مربوط به شغل و اهداف غیر واقعی و دست نیافتنی را در رابطه با کار خویش دنبال کردن به گفته بسیاری از محققان اولین علائم و مراحل هشدار دهنده فرسودگی شغلی است (فرج­پور، 1392).

 

 

 

2-8- اثرات فرسودگی شغلی

فرسودگی شغلی دارای اثرات گوناگونی است که مهمترین آن­ها عبارتند از:

1- کاهش عملکرد، که در آن فرد نمی­تواند از تمام و قسمت اعظم توان، استعداد و انرژی جسمی و روانی خود برای انجام کار استفاده کند.

2- تلاش برای یافتن مشاغل و حرفه­های جدید.

3- اغلب قربانیان نشانگان فرسودگی شغلی در واقع از لحاظ روانشناختی حالت کناره­گیری پیشه می­کنند و تا زمان بازنشستگی دچار چنین وضعیتی خواهند بود.

4- افرادی که از نشانگان فرسودگی شغلی رنج می­برند ممکن است در جستجوی مشاغل و نقش­های اداری و اجرایی باشند.

یکی از اثرات فرسودگی شغلی رنج بردن از فرسودگی بدنی است. افرادی که از این عارضه رنج می­برند، اصولا دارای انرژی کم و خستگی بیش از حد هستند. به علاوه اینکه، برخی از نشانه­های فشار بدنی نظیر سردرد، تهوع، کم خوابی و تغییراتی در عادات غذایی را به طور فراوان گزارش می­دهند. اثر دیگر این است که افراد مبتلا به فرسودگی شغلی، فرسودگی عاطفی را نیز تجربه می­کنند. افسردگی، احساس درماندگی، احساس عدم کارایی در شغل خود و مواردی از این قبیل، همگی نمونه­هایی از فرسودگی شغلی هستند (اسچافلی و همکاران، 1994)..

 

2-9- پیشگیری از فرسودگی شغلی

موارد زیر می­تواند ما را در پیشگیری از فرسودگی شغلی راهنمایی نماید:

1- بهتر است قبل از به کار گماردن افراد، توانایی­های آن­ها را برای انجام کار از نظر فعالیت­های فیزیکی، فیزیولوژیکی و روانی سنجید و افرادی را که دارای این توانمندی­ها هستند به کار مشغول کرد.

2- مناسب کردن شرایط محیط کار مانند کاهش سر و صدا، رطوبت و درجه حرارت مناسب، روشنایی کافی.

3- توجه به حق و حقوق کارکنان و کمک گرفتن از یک روانشناس برای بهبود روابط کاری.

4- توجه به این موضوع که تولید زیاد و افزایش بهره­وری در صورت توجه به ارزش­های انسانی کارکنان بهتر و راحت­تر به دست می­آید.

5- رعایت عدالت و انصاف در محیط کار و مشخص بودن شرح وظایف کارکنان.

6- تعداد روزهای کاری و جمع ساعات کار هفتگی در محدوده پیش­بینی شده در قوانین کار.

7- کاهش یا حذف حرکات غیرضروری در کار و انجام دادن کار با سرعت متعادل.

8- ایجاد تنوع در محیط کار.

9- استراحت­های کوتاه بین کار.

10- پرهیز از اضافه­کاری زیاد و غیر ضروری به ویژه در کارهای سخت.

11- استفاده از تعطیلات و مرخصی­های قانونی که به تمدد اعصاب و افزایش قدرت جسم و روان کمک می­کند.

12- کار نکردن در ساعات شب در صورت امکان، چون در هنگام شب خستگی زودتر به سراغ کارکنان می­آید.

13- توجه به رفاه کارکنان و تشویق آن­ها به انجام ورزش و تفریحات سالم.

14- توجه به وضعیت روانی کارکنان در خارج از محل کار.

15- مصرف نکردن بیش از حد مواد محرک­زا، مثل قهوه و چای.

16- عدم مصرف دخانیات، مواد مخدر و داروهای آمفتامین.

17- استراحت و خواب کافی (ساعتچی، 1382).

 

دانلود پایان نامه